METAL TEKNOLOJİSİ ALANI

Metal teknolojisi alanı, küresel düzeyde hızla değişen pazar ve rekabet koşulları nedeniyle sürekli ve dinamik bir gelişim içindedir. Bu özelliğinden dolayı ülkeler metal teknolojisi alanının geliştirilmesi için özel politikalar uygulamaktadırlar.

Metal teknolojisi; metal ve metal alaşımlarının sıcak ve soğuk olarak şekillendirildiği, çeşitli  metallere ısıl işlemlerin uygulandığı, metallere değişik konumlarda kaynak, perçin ve cıvata ile birleştirmelerin yapıldığı, metal mobilya ve doğrama, metal süsleme ve çelik konstrüksiyon işlerinin yapıldığı bir alandır.

Binaların pencere ve kapıları,  buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinelerinin metal kısımları, mutfak  eşyaları,  otomotiv  ve  uçak  sanayi,  demir-çelik  endüstrisi,  demiryolu  ve  köprü  yapımı, eğlence  araçları  vb.  işler  metal  teknolojisinin  çalışma  ve  uygulama  alanlarındandır.  Bu  alanda yapılan işlerin gelecekte de insanlar tarafından sıklıkla kullanacağı düşünülürse, mesleğin önemi  daha iyi anlaşılacaktır.

ALANIN ALTINDA YER ALAN DALLAR

1. Kaynakçılık
2. Isıl İşlem
3. Çelik Konstrüksiyon
4. Metal Doğrama

1- KAYNAKÇI

Elektrik ark kaynağı,  oksi-gaz kaynağı,  elektrik direnç kaynağı,  tig,  mig-mag ve toz altı kaynak tekniklerini kullanarak çeşitli metallerin sökülemeyecek şekilde birleştirmesini yapan kişidir.

Görevleri

• Teknik resim çizmek
• Soğuk şekillendirme işlerini yapmak.
• Sıcak şekillendirme işlerini yapmak.
• Elektrik direnç kaynağı yapmak.
• Elektrik ark kaynağı yapmak.
• Elektrik arkı ile kesme yapmak.
• Koruyucu gaz (mig-mag, tig) kaynağı yapmak.
• Tozaltı kaynağı yapmak.
• Büyük çaplı boruların kaynağını yapmak.
• Oksi-gaz kaynağı yapmak.
• Oksi-gaz ile kesme yapmak.
• Malzeme muayene yöntemlerini bilmek.
• Sertlik ölçme işlerini yapmak.
• Bilgisayar destekli çizim yapmak.
• Temel elektrik işlemlerini yapmak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Kaynakçılar çoğunlukla fabrika ve atölye gibi kapalı ortamlarda çalışırlar. Bunun yanında açık havadan su altına kadar pek çok farklı ortamda kaynak yapmak mümkündür. Çalışma ortamları zaman zaman gürültülüdür. Kaynak işlemi sırasında eldiven, gözlük, maske, kask vb. koruyucu araçlar kullanılmalı ve ortamın havalandırılmasına özen gösterilmelidir.

2- ISIL İŞLEMCİ

İşlem görmüş veya işlem görecek makine parçalarına farklı özellikler kazandırmak amacıyla kontrollü olarak çeşitli ısıl işlem yöntemlerini (sertleştirme, yumuşatma vb.) uygulayan ve bu tip parçaları yüksek sıcaklıklarda önceden yapılmış kalıpları kullanarak şekillendiren, temel elektrik ark kaynağı ve oksi-gaz kaynağı, temel metal şekillendirme işlerini yapan kişidir .

Görevleri       

• Teknik resim çizmek.
• Soğuk şekillendirme yapmak.
• Elektrik direnç kaynağı yapmak.
• Elektrik ark kaynağı yapmak.
• Oksi-gaz kaynağı yapmak.
• Oksi-gaz ile kesme yapmak.
• Malzeme muayene yöntemlerini yapmak.
• Sertlik ölçme işlerini yapmak.
• Sıcak şekillendirme işlerini yapmak.
• Isıl işlem yapmak.
• Yüzey sertleştirme yapmak.
• Farklı   presler   kullanarak parçaların kalıp içerisinde şekillendirilmesini yapmak.
• Metal yüzeyleri temizlemek ve parlatmak.
• Metal yüzeyleri macunlamak ve boyamak.
• Bilgisayar destekli çizim yapmak.
• Temel elektrik işlemlerini yapmak                   

            Çalışma ortamı ve koşulları

Çalışma ortamları kapalı, nispeten gürültülü ve sıcaktır. Tek başına bir atölye olduğu gibi  büyük makine fabrikalarının bir bölümü şeklinde de olabilirler. Ortamda sağlık için büyük tehlikeler  yoktur. Ancak yüksek sıcaklık ve yüksek basınç altında çalışıldığı için dikkatli olmak ve emniyet  tedbirlerini eksiksiz uygulamak gerekir .

3- ÇELİK YAPILANDIRMACI

Çelik  konstrüksiyon,  merdiven  ve  parmaklıkları,  çeşitli  kiriş  uygulamaları,  çeşitli  sacdan boru işleri, toz altı kaynak teknikleri, CNC, NC tezgahlarında kesme, bükme işleri ve tahribatsız muayene yöntemlerini yapan kişidir.

               Görevleri

• Teknik resim çizmek .
• Elektrik direnç kaynağı yapmak.
• Demirci ocağında şekillendirme işlerini yapmak.
• Oksi-gaz kaynağı yapmak.
• Oksi-gaz ile kesme yapmak.
• Elektrik ark kaynağı yapmak.
• Elektrik arkı ile kesme yapmak.
• Koruyucu gaz (mig-mag) kaynağı yapmak.
• Soğuk şekillendirme yapmak.
• Sac şekillendirme işleri yapmak.
• Seri iş ve montaj kalıpları yapmak .
• Çelik eşya yapmak.
• Metal yüzeyleri temizlemek ve parlatmak.
• Metal yüzeyleri macunlamak ve boyamak.
• İleri düzeyde kesme ve bükme yapmak.
• Çelik konstrüksiyon işleri yapmak.
• Merdiven ve parmaklık yapmak.
• Kiriş uygulamaları yapmak.
• Sacdan yuvarlak ve kare kesitli boru donanımları yapmak.
• Tahribatsız muayeneler yapmak.
• Tozaltı kaynağı yapmak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Çalışma ortamları kapalı veya açık, nispeten gürültülü ortamlardır. Sağlık için çok tehlikeli  olmamakla  birlikte  özellikle  montaj  sırasında  yüksek  yerlerde  çalışma  yapıldığından  ve  genel  tehlikelerden  dolayı  çalışma  esnasında  gerekli  emniyet  tedbirlerinin  alınmasına  dikkat  edilmesi gerekir.

4- METAL DOĞRAMACI

Metalleri  doğrama,  temel  metal  şekillendirmesi,  temel  elektrik  ark  kaynağı  ve  oksi-gaz  kaynağıyla, sac ve metal mobilyaları yapan kişidir .

Görevleri 

• Teknik resim çizmek .
• Soğuk şekillendirme yapmak.
• Sıcak şekillendirme işlerini yapmak.
• Elektrik direnç kaynağı yapmak.
• Elektrik ark kaynağı yapmak.
• Elektrik arkı ile kesme yapmak.
• Koruyucu gaz (mig-mag, tig) kaynağı yapmak.
• Tozaltı kaynağı yapmak.
• Büyük çaplı boruların kaynağını yapmak
• Oksi-gaz kaynağı yapmak.
• Oksi-gaz ile kesme yapmak.
• Malzeme muayene yöntemlerini yapmak.
• Sertlik ölçme işlerini yapmak.
• Bilgisayar destekli çizim yapmak.
• Temel elektrik işlemlerini yapmak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Metal doğramacılar açık ve kapalı, nispeten de gürültülü ortamlarda çalışırlar. Sağlık için çok  tehlikeli olmamakla birlikte özellikle montaj sırasında yüksek yerlerde çalışma yapıldığından ve  genel tehlikelerden dolayı çalışma esnasında gerekli emniyet tedbirleri alınmalıdırlar.

MESLEK ELEMANINDA ARANAN ÖZELLİKLER

Metal teknolojisi elemanı olmak isteyenlerin; duyu organları (görme ve işitme vb.) işlevlerini tam olarak yerine getirir durumda olan, el, ayak ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen, titiz, yaratıcı, mesleği ile ilgili teknolojik yenilikleri takip ederek mesleğinde kullanabilen, üç boyutlu düşünen, temel matematik, fizik, malzeme ve işleme bilgisine sahip,  sabırlı, estetik görüşlü, ekip çalışmasına yatkın, kendisi ve çevresi ile barışık, kişilik özellikleri gelişmiş, ülkesini ve insanları seven, çevreye duyarlı kişiler olması gerekir. 

İŞ BULMA İMKÂNLARI

Meslek elemanlarının çalışma alanları genelde küçük ve orta ölçekli işletmelerdir. Kamu ve  özel kuruluşlara ait atölye ve fabrikalarda iş bulma imkânlarına sahiptirler. Ayrıca bu elemanlardan özellikle kaynakçı ve metal doğramacı, çok sayıda makineye ve büyük sermayeye ihtiyaç duymadan küçük bir yerleşim yerinde bile kendi işletmelerini kurabilirler.

Metal  teknolojisi  alanı  altındaki  kaynakçı,  sanayide  kaynak  işlerinin  yapıldığı  her  türlü   işletmelerde çalışabilir.

Metal  doğramacı  kapı,  pencere,  parmaklık,  vitrin,  çelik  dolap,  cephe  giydirme  işlerinin yapıldığı işletmelerde iş bulabilir.

Çelik yapılandırmacı, çelik çatı, köprü, bina, gemi, uçak, makine gövdesi ve iskeleti ile ilgili işlerin yapıldığı işletmelerde istihdam edilebilir.

Isıl işlemci ise çeşitli makine parçalarının farklı ısıl işlemlere tabii tutulması (sertleştirilmesi ve yumuşatılması vb.) ve her türlü sıcak kalıp dövmeciliği işleriyle uğraşan işletmelerde iş bulma imkânlarına sahiptir.

EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI

Alandan mezun  olan  öğrenciler,  öncelikle  kendi  Meslekî  ve  Teknik  Eğitim  Bölgesi (METEB) içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksek okulları ile açık öğretim ön (2 yıllık) programlarına sınavsız olarak yerleştirilmektedir. 

Metal teknolojisi alanından mezun  olan   öğrenciler  aşağıdaki  meslek  yüksek  okulu  programlarına sınavsız geçiş yapabilirler.

                  •   Makine

                  •   Hasat Sonrası Teknolojisi

                  •   Mekatronik

                  •   Tarım Alet ve Makineleri

                  •   Metalürji Malzeme

                  •   Metalografi ve Malzeme Muayenesi

Metal teknolojisi alanından mezun olan öğrenciler sayısal puan türüne göre 4 yıllık (lisans) Metal Öğretmenliği programına ek puan alarak devam edebilirler.